Nhiều người dù đi đúng luật vẫn bị CSGT yêu cầu dừng xe kiểm tra, dẫn đến không ít băn khoăn về tính hợp pháp của việc này.
Theo Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Thông tư 69/2024/TT-BCA, việc dừng phương tiện được thực hiện theo những căn cứ cụ thể.
Vậy khi nào việc dừng xe là đúng luật, khi nào là sai? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ.
1. CSGT có được dừng xe khi người dân không vi phạm không?
CSGT vẫn có quyền dừng phương tiện ngay cả khi người tham gia giao thông không có hành vi vi phạm, nhưng việc này phải được thực hiện đúng quy định pháp luật.
Theo quy định hiện hành, ngoài trường hợp phát hiện vi phạm, CSGT còn được phép dừng xe để kiểm tra hành chính trong một số tình huống nhất định. Tuy nhiên, việc dừng xe phải có căn cứ rõ ràng theo luật, không được thực hiện một cách tùy tiện.
2. Các trường hợp CSGT được phép dừng xe theo quy định
Theo quy định tại Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ 2024 và Thông tư 69/2024/TT-BCA, việc Cảnh sát giao thông (CSGT) dừng phương tiện tham gia giao thông để kiểm tra, kiểm soát phải dựa trên những căn cứ pháp lý cụ thể. Điều này đồng nghĩa với việc CSGT không được tùy tiện dừng xe, mà chỉ được thực hiện trong những trường hợp luật định rõ ràng dưới đây.
1. Khi phát hiện hoặc có căn cứ xác định hành vi vi phạm pháp luật
Đây là trường hợp phổ biến nhất trong hoạt động tuần tra, kiểm soát. CSGT có quyền dừng phương tiện khi trực tiếp phát hiện người điều khiển có hành vi vi phạm quy định về giao thông đường bộ, chẳng hạn như vượt đèn đỏ, chạy quá tốc độ hoặc không chấp hành hiệu lệnh giao thông.
Bên cạnh đó, trong trường hợp có căn cứ cho rằng người điều khiển phương tiện có dấu hiệu vi phạm pháp luật, kể cả vi phạm ngoài lĩnh vực giao thông, lực lượng chức năng vẫn có thể tiến hành dừng xe để kiểm tra, xác minh theo quy định.
2. Thực hiện mệnh lệnh hoặc kế hoạch tuần tra, kiểm soát của cấp có thẩm quyền
CSGT được quyền dừng phương tiện trong quá trình thực hiện các kế hoạch tuần tra, kiểm soát đã được phê duyệt hoặc theo mệnh lệnh của cấp trên. Những kế hoạch này thường được triển khai theo từng đợt hoặc chuyên đề cụ thể, nhằm phát hiện và xử lý các hành vi vi phạm mà nếu không dừng xe thì khó có thể kiểm tra được.
Trong các trường hợp này, người tham gia giao thông dù không có lỗi vẫn có thể bị yêu cầu dừng xe để kiểm tra hành chính, ví dụ như kiểm tra nồng độ cồn, giấy tờ xe hoặc các điều kiện liên quan đến phương tiện và người điều khiển.
3. Phục vụ yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự và phòng chống tội phạm
Ngoài chức năng bảo đảm trật tự an toàn giao thông, CSGT còn tham gia thực hiện các nhiệm vụ bảo vệ an ninh quốc gia và giữ gìn trật tự, an toàn xã hội. Trong những trường hợp cần thiết, lực lượng này có quyền dừng phương tiện để phục vụ công tác phòng, chống tội phạm hoặc xử lý các tình huống khẩn cấp.
Quyền này cũng được áp dụng trong các tình huống đặc biệt như phòng, chống thiên tai, cháy nổ, cứu nạn cứu hộ hoặc phòng, chống dịch bệnh, khi việc kiểm soát phương tiện là cần thiết để đảm bảo an toàn chung cho xã hội.
4. Khi có tin báo, tố giác hoặc phản ánh về hành vi vi phạm
CSGT có thể dừng phương tiện khi có thông tin từ cơ quan, tổ chức hoặc cá nhân liên quan đến hành vi vi phạm pháp luật. Những thông tin này có thể là tin báo về phương tiện nghi vấn, phương tiện liên quan đến vụ việc vi phạm hoặc có dấu hiệu phạm tội.
Trong trường hợp này, việc dừng xe nhằm mục đích xác minh thông tin, kịp thời ngăn chặn và xử lý hành vi vi phạm nếu có.
3. CSGT được kiểm tra những giấy tờ gì?
Khi dừng xe hợp pháp, CSGT có thể yêu cầu bạn xuất trình những giấy tờ sau:
– Giấy phép lái xe
– Giấy đăng ký xe (bản gốc hoặc bản sao chứng thực kèm bản gốc giấy xác nhận ngân hàng)
– Giấy chứng nhận kiểm định (nếu phải kiểm định)
– Bảo hiểm bắt buộc TNDS
– Các giấy tờ liên quan khác
Có thể kiểm tra bản giấy hoặc thông tin trong tài khoản định danh điện tử VNeID / CSDL Bộ Công an
Lưu ý: Việc kiểm tra phải đúng phạm vi, không được tùy tiện kiểm tra những nội dung không liên quan.
4. Người dân có quyền gì khi bị CSGT dừng xe?
Khi bị CSGT yêu cầu dừng xe, người tham gia giao thông không chỉ có nghĩa vụ chấp hành mà còn có những quyền nhất định cần được bảo đảm. Cụ thể, bạn có quyền yêu cầu lực lượng chức năng thông báo rõ lý do dừng xe; được quan sát việc thực hiện nhiệm vụ theo đúng điều lệnh, quy trình; được ghi âm, ghi hình trong quá trình làm việc; và có quyền từ chối nếu việc kiểm tra không có căn cứ hoặc không đúng quy định pháp luật.
Việc nắm rõ những quyền này sẽ giúp bạn chủ động hơn trong các tình huống thực tế và hạn chế nguy cơ bị xử lý không đúng quy định.
Kết luận
Có thể thấy, theo quy định của pháp luật hiện hành, việc CSGT dừng xe không chỉ giới hạn trong trường hợp người tham gia giao thông có hành vi vi phạm, mà còn được thực hiện trong một số tình huống phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát theo kế hoạch, mệnh lệnh hoặc yêu cầu bảo đảm an ninh, trật tự. Tuy nhiên, mọi hoạt động dừng phương tiện đều phải có căn cứ rõ ràng và tuân thủ đúng trình tự, quy định của pháp luật, không được tùy tiện.
Nếu bạn gặp tình huống tương tự và cần được giải đáp cụ thể, đừng ngần ngại liên hệ để được tư vấn pháp lý kịp thời.
Mọi thắc mắc liên hệ:
Công ty Luật TNHH Apex Legal
Số điện thoại: 0969 481 635
Trụ sở: C11 số 8, đường Hương Giang, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
Chi nhánh Hà Tĩnh: Số 429 đường Quang Trung, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh
Website: https://luatsuhoidap.com
