Ly hôn đơn phương là trường hợp chấm dứt quan hệ hôn nhân theo yêu cầu của một bên vợ hoặc chồng, khi không có sự đồng thuận từ phía còn lại. Theo quy định của pháp luật, trước khi đưa ra phán quyết, Tòa án sẽ tiến hành triệu tập cả hai bên để tham gia hòa giải. Đây là bước quan trọng nhằm giúp vợ chồng nhìn nhận lại mâu thuẫn, cân nhắc thấu đáo về tình trạng hôn nhân và tạo cơ hội để hàn gắn, đoàn tụ nếu còn khả năng.
Dù ly hôn đơn phương là quyền nhân thân hợp pháp khi hôn nhân đã đến mức không thể cứu vãn, nhưng hệ thống pháp luật Việt Nam luôn dành sự ưu tiên đặc biệt để bảo vệ những đối tượng yếu thế. Để thấu hiểu rõ hơn về các giới hạn này, hãy cùng điểm qua những trường hợp pháp luật không chấp nhận đơn phương ly hôn dưới đây:
1. Chồng không được yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con hoặc nuôi con dưới 12 tháng tuổi
– Vợ đang mang thai
+ Thời gian áp dụng: Từ khi có xác nhận mang thai đến khi sinh con hoặc đình chỉ thai nghén.
+ Ý nghĩa: Bảo vệ sức khỏe thể chất, tinh thần của người vợ và sự phát triển của thai nhi.
Lưu ý: Không phụ thuộc vào việc đứa trẻ có phải con của người chồng hay không.
– Vợ vừa sinh con, bao gồm các trường hợp:
+ Vợ sinh con nhưng không trực tiếp nuôi;
+ Con mất trong vòng 12 tháng sau sinh;
+ Thai từ 22 tuần tuổi trở lên nhưng phải đình chỉ.
Ý nghĩa: Đảm bảo điều kiện chăm sóc tốt nhất cho trẻ trong giai đoạn đầu đời.
Lưu ý: Vẫn áp dụng dù con không phải con chung của vợ chồng.
– Vợ đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi
+ Thời gian áp dụng: Từ khi sinh con đến khi con đủ 12 tháng tuổi.
+ Ý nghĩa: Tạo sự ổn định cho trẻ nhỏ và giúp người mẹ có thời gian phục hồi, chăm sóc con.
Lưu ý: Áp dụng cho cả con đẻ và con nuôi.
2. Không đủ căn cứ để Tòa án chấp nhận ly hôn
Trên thực tế, Tòa chỉ chấp nhận yêu cầu khi có căn cứ chứng minh rằng hôn nhân đã thực sự rơi vào tình trạng trầm trọng, đời sống chung không thể kéo dài và mục đích hôn nhân không đạt được. Nếu chưa đạt đến mức này, đơn ly hôn có thể bị bác.
– Mâu thuẫn chưa đến mức nghiêm trọng
+ Những xung đột mang tính nhất thời như:
+ Cãi vã trong sinh hoạt hằng ngày;
+ Bất đồng quan điểm sống, tài chính, nuôi dạy con;
+ Giận dỗi, ly thân trong thời gian ngắn;
Đây là những mâu thuẫn phổ biến trong hôn nhân và chưa đủ căn cứ để xác định quan hệ vợ chồng đã đổ vỡ hoàn toàn.
– Đời sống chung vẫn có thể duy trì. Nếu hai bên:
+ Vẫn đang sống chung hoặc chưa ly thân rõ ràng;
+ Vẫn còn quan tâm, chăm sóc lẫn nhau;
+ Chưa có dấu hiệu cắt đứt hoàn toàn quan hệ tình cảm;
Tòa án sẽ đánh giá rằng đời sống hôn nhân vẫn có khả năng tiếp tục, do đó chưa cần thiết phải chấm dứt.
– Chưa có hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng- các hành vi như:
+ Bạo lực gia đình;
+ Ngoại tình kéo dài, công khai;
+ Bỏ mặc, không thực hiện nghĩa vụ với gia đình;
Nếu chưa có các hành vi nghiêm trọng này hoặc không chứng minh được, Tòa án sẽ khó có căn cứ để giải quyết ly hôn.
– Hai bên vẫn còn khả năng hàn gắn
+ Trong quá trình giải quyết, Tòa án sẽ tiến hành hòa giải. Nếu:
+ Một hoặc cả hai bên thể hiện mong muốn đoàn tụ;
+ Mâu thuẫn có thể khắc phục;
+ Gia đình hai bên có thể hỗ trợ hòa giải;
Tòa án sẽ ưu tiên bảo vệ sự bền vững của gia đình và có thể bác đơn ly hôn.
3. Người yêu cầu ly hôn không có quyền khởi kiện
Theo quy định pháp luật, chỉ vợ, chồng hoặc người thân trong trường hợp đặc biệt mới có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết.
Người thân (cha mẹ, anh chị em…) chỉ được yêu cầu ly hôn khi: Một bên vợ/chồng mất năng lực hành vi dân sự và đồng thời là nạn nhân của bạo lực gia đình.
Nếu không thuộc trường hợp này, người thân sẽ không có quyền khởi kiện, và Tòa án sẽ từ chối thụ lý đơn.
Quyền yêu cầu ly hôn bị giới hạn nhằm tránh việc người ngoài can thiệp tùy tiện vào quan hệ hôn nhân, đồng thời vẫn bảo vệ người yếu thế trong những tình huống đặc biệt.
4.Khi bị Tòa án từ chối đơn phương ly hôn thì phải làm gì?
Việc Tòa án không chấp nhận yêu cầu ly hôn không đồng nghĩa với việc vợ hoặc chồng sẽ mất hoàn toàn quyền yêu cầu ly hôn trong tương lai. Nếu đơn khởi kiện bị bác vì chưa đủ căn cứ, người yêu cầu vẫn có thể nộp lại đơn khi có thêm chứng cứ chứng minh quan hệ hôn nhân đã thực sự lâm vào tình trạng trầm trọng.
Để tăng khả năng được Tòa án chấp nhận yêu cầu ly hôn, người khởi kiện nên chuẩn bị các tài liệu, chứng cứ như:
- Chứng cứ về hành vi bạo lực gia đình, ngoại tình hoặc vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng;
- Giấy tờ, tài liệu thể hiện hai bên đã ly thân trong thời gian dài;
- Biên bản hòa giải tại địa phương (nếu có);
- Tin nhắn, ghi âm, hình ảnh, video hoặc các tài liệu khác chứng minh mâu thuẫn kéo dài;
- Tài liệu chứng minh việc một bên không thực hiện nghĩa vụ chăm sóc, cấp dưỡng hoặc bỏ mặc gia đình.
Việc chuẩn bị đầy đủ chứng cứ sẽ giúp Tòa án có cơ sở khách quan để đánh giá tình trạng hôn nhân và xem xét chấp nhận yêu cầu ly hôn.
Mọi thắc mắc hoặc cần tư vấn pháp lý, vui lòng liên hệ:
CÔNG TY LUẬT TNHH APEX LEGAL
📞 Hotline: 0969 481 635
📍 Cơ sở 1: C11, số 8 đường Hương Giang, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị.
📍 Cơ sở 2: Số 429 đường Quang Trung, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh.
Apex Legal luôn sẵn sàng đồng hành, tư vấn và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của Quý khách một cách tận tâm, chuyên nghiệp và hiệu quả.
