Trong thời đại chuyển đổi số, các hình thức đánh bạc trực tuyến ngày càng phổ biến và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý. Nhiều người cho rằng “chỉ chơi lần đầu” sẽ không bị xử lý nặng, tuy nhiên nhận định này chưa hoàn toàn chính xác.
Trên thực tế, việc có bị truy cứu trách nhiệm hình sự hay có được hưởng án treo hay không phải căn cứ vào quy định của pháp luật hình sự và từng trường hợp cụ thể.
Bài viết dưới đây của Apex Legal sẽ phân tích vấn đề dưới góc độ pháp lý một cách dễ hiểu, bám sát quy định hiện hành và thực tiễn xét xử.
1. Lý luận chung về tội đánh bạc trong bối cảnh môi trường số
Về phương diện lý luận pháp luật hình sự, tội đánh bạc là hành vi tham gia được thua bằng tiền hoặc hiện vật dưới bất kỳ hình thức nào mà không được cơ quan có thẩm quyền cho phép, qua đó xâm phạm trật tự công cộng và trật tự quản lý xã hội. Trong bối cảnh môi trường số, hành vi đánh bạc không còn giới hạn ở hình thức truyền thống mà được thực hiện thông qua các nền tảng trực tuyến như website, ứng dụng, mạng viễn thông và các hệ thống cá cược online, làm gia tăng tính ẩn danh, phạm vi lan rộng và mức độ nguy hiểm cho xã hội.
Về bản chất pháp lý, đánh bạc online không phải là một tội danh độc lập mà vẫn được định danh là tội đánh bạc theo quy định của pháp luật hình sự; sự khác biệt chủ yếu nằm ở phương thức và công cụ thực hiện hành vi phạm tội trong không gian mạng. Do đó, việc xác định trách nhiệm hình sự vẫn phải căn cứ vào các dấu hiệu cấu thành tội phạm, đặc biệt là yếu tố được – thua bằng tiền hoặc hiện vật, giá trị dùng để đánh bạc và tính chất trái phép của hành vi. Cách tiếp cận này bảo đảm sự thống nhất trong áp dụng pháp luật, đồng thời phản ánh đúng định hướng chính sách hình sự trong việc xử lý nghiêm minh nhưng có phân hóa đối với hành vi đánh bạc phát sinh trong môi trường số.
2. Trách nhiệm hình sự đối với hành vi đánh bạc online lần đầu
Việc một cá nhân tham gia đánh bạc online lần đầu không đồng nghĩa với việc đương nhiên bị truy cứu trách nhiệm hình sự, cũng không đồng nghĩa được miễn trách nhiệm hình sự. Để xác định có bị xử lý hình sự hay không, cần đối chiếu cụ thể các dấu hiệu cấu thành tội phạm theo quy định tại Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), đặc biệt là Điều 321 về tội đánh bạc.
2.1. Trường hợp chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự
Theo khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015, người đánh bạc trái phép với số tiền hoặc hiện vật có giá trị dưới 5.000.000 đồng, đồng thời chưa từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc chưa có tiền án về hành vi đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc, thì chưa đủ yếu tố cấu thành tội phạm.
Trong trường hợp này, người vi phạm có thể bị xử phạt vi phạm hành chính theo quy định pháp luật về an ninh, trật tự. Đây là cơ chế xử lý mang tính giáo dục, phòng ngừa, áp dụng đối với hành vi có tính chất nguy hiểm cho xã hội ở mức độ thấp.
2.2. Trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự
Người tham gia đánh bạc online lần đầu vẫn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự nếu hành vi của họ đáp ứng các dấu hiệu cấu thành tội đánh bạc theo Điều 321 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017), với mức độ xử lý phụ thuộc vào giá trị tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc, tính chất hành vi và mức độ nguy hiểm cho xã hội.
a) Trường hợp ít nghiêm trọng (theo khoản 1 Điều 321)
- Áp dụng khi số tiền hoặc hiện vật dùng để đánh bạc từ 5.000.000 đồng đến dưới 50.000.000 đồng, hoặc dưới 5.000.000 đồng nhưng người vi phạm đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc có tiền án liên quan đến đánh bạc mà chưa được xóa án tích.
- Hình phạt bao gồm:
- Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng;
- Phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
- Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.
b) Trường hợp nghiêm trọng (theo khoản 2 Điều 321)
- Áp dụng khi hành vi có tính chất chuyên nghiệp, sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để thực hiện, hoặc số tiền/hiện vật dùng để đánh bạc 50.000.000 đồng trở lên, hoặc là tái phạm nguy hiểm.
- Hình phạt bao gồm:
- Phạt tù từ 03 năm đến 07 năm;
- Phạt tiền bổ sung từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.
3. Đánh bạc online lần đầu có được hưởng án treo không?
Án treo là hình thức miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, áp dụng với người bị kết án tù không quá 03 năm, theo Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015 và hướng dẫn tại Nghị quyết 02/2018/NQ-HĐTP của Hội đồng Thẩm phán TANDTC.
Người đánh bạc online lần đầu có thể được xem xét hưởng án treo nếu đáp ứng đầy đủ các điều kiện sau:
- Khung hình phạt tù không vượt quá 03 năm, thường áp dụng với hành vi theo khoản 1 Điều 321 BLHS;
- Nhân thân tốt, chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú ổn định, chấp hành pháp luật trước khi phạm tội;
- Tình tiết giảm nhẹ, ví dụ: thành khẩn khai báo, ăn năn hối cải, tự nguyện khắc phục hậu quả, phạm tội lần đầu, hành vi ít nghiêm trọng;
- Hành vi không thuộc trường hợp nghiêm trọng bắt buộc phải chấp hành hình phạt tù ngay, như tái phạm, tổ chức đánh bạc, gây hậu quả xã hội lớn hoặc có tính chuyên nghiệp.
Trong thực tiễn xét xử, những người đánh bạc online lần đầu thường có khả năng được xét án treo khi:
- Hành vi bộc phát, không có tổ chức hoặc tính chuyên nghiệp;
- Số tiền đánh bạc không lớn;
- Có thái độ hợp tác, ăn năn hối cải và tự nguyện khắc phục hậu quả.
Ngược lại, hành vi nghiêm trọng, tái phạm, sử dụng mạng internet để đánh bạc với số tiền lớn hoặc có tổ chức sẽ khó được áp dụng án treo.
4. Kinh nghiệm bào chữa thực tế
Trong quá trình nghiên cứu và bào chữa các vụ án đánh bạc online, Apex Legal nhận thấy hiệu quả bào chữa phụ thuộc chủ yếu vào việc tổng hợp các yếu tố nhân thân, thái độ hợp tác và khả năng khắc phục hậu quả của người phạm tội. Trên cơ sở thực tiễn, một số kinh nghiệm quan trọng có thể rút ra như sau:
- Nhân thân và thái độ hợp tác: Người phạm tội lần đầu, chưa có tiền án, tiền sự, có nơi cư trú ổn định, đồng thời khai báo thành khẩn và ăn năn hối cải, thường được Tòa án đánh giá cao. Thái độ hợp tác với cơ quan tiến hành tố tụng trong suốt quá trình điều tra là một trong những yếu tố quan trọng để xem xét giảm nhẹ hình phạt.
- Khắc phục hậu quả: Việc tự nguyện nộp lại tiền hoặc hiện vật đánh bạc, bồi thường thiệt hại nếu có, phản ánh thiện chí và trách nhiệm của người phạm tội. Đây là căn cứ quan trọng giúp Tòa án cân nhắc áp dụng án treo hoặc hình phạt cải tạo không giam giữ.
- Tính chất và mức độ hành vi: Hành vi bộc phát, không có tổ chức, tính chuyên nghiệp thấp, cùng với số tiền đánh bạc hạn chế, thường được đánh giá là ít nghiêm trọng, góp phần tăng khả năng áp dụng các biện pháp xử lý nhẹ hơn theo quy định pháp luật.
Như vậy, đánh bạc online, ngay cả khi chỉ thực hiện lần đầu, vẫn có thể bị xử lý nghiêm khắc nếu hành vi đủ mức nguy hiểm. Khả năng được hưởng án treo phụ thuộc vào tổng thể các yếu tố như nhân thân, thái độ hợp tác, khắc phục hậu quả, tính chất và mức độ nghiêm trọng của hành vi. Chuẩn bị hồ sơ bào chữa đầy đủ, lập luận chặt chẽ và thể hiện thiện chí sẽ giúp Tòa án cân nhắc giảm nhẹ hình phạt hoặc áp dụng án treo, đồng thời bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người phạm tội.
Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ với chúng tôi:
Công ty Luật TNHH Apex Legal (Đoàn Luật sư tỉnh Quảng Trị)
Số điện thoại: 0969 481 635 (Luật sư Apex Legal)
Địa chỉ trụ sở: C11 số 8, đường Hương Giang, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
Địa chỉ chi nhánh: 429 đường Quang Trung, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh
Website: https://luatsuhoidap.com
