Trong thời gian gần đây, việc kiểm tra nồng độ cồn khi tham gia giao thông được thực hiện ngày càng chặt chẽ nhằm bảo đảm an toàn cho người dân. Tuy nhiên, thực tế đã xuất hiện không ít trường hợp người điều khiển phương tiện khẳng định không sử dụng rượu, bia nhưng khi đo vẫn có kết quả hiển thị nồng độ cồn. Điều này khiến nhiều người hoang mang, lo lắng về khả năng bị xử phạt dù bản thân không vi phạm.
Vậy trong trường hợp không uống rượu, bia nhưng vẫn bị báo có nồng độ cồn, người điều khiển phương tiện có bị xử phạt hay không? Nguyên nhân của tình trạng này là gì và pháp luật quy định ra sao? Đây là vấn đề cần được nhìn nhận rõ ràng để bảo vệ quyền lợi của người dân cũng như bảo đảm việc áp dụng pháp luật được chính xác, công bằng.
1. Nguyên nhân không uống rượu, bia vẫn có nồng độ cồn?
Thực tế, có một số nguyên nhân khiến cơ thể xuất hiện nồng độ cồn dù bạn không uống rượu bia, chẳng hạn:
– Thực phẩm chứa cồn tự nhiên: Một số loại trái cây chín như vải, nho, sầu riêng, dứa, táo, chuối, xoài,… hoặc các loại nước ép, thực phẩm khi để ở môi trường bên ngoài một thời gian dài thì sẽ xảy ra hiện tượng “hóa đường thành rượu”, tức là lên men có thể sinh ra một lượng cồn rất nhỏ. Ngoài ra, những món ăn được chế biến với rượu cũng có thể để lại dư lượng cồn nhất định.
– Sử dụng một số loại dược phẩm: Một số loại thuốc ho, siro, dung dịch sát khuẩn miệng có chứa cồn.
Quá trình lên men trong cơ thể: Trong một số trường hợp hiếm gặp, cơ thể có thể tự sinh ra một lượng nhỏ ethanol, dẫn đến kết quả đo có nồng độ cồn.
Tác động từ môi trường: Hít phải hơi cồn trong môi trường kín (ít gặp nhưng vẫn có thể xảy ra).
Tuy nhiên, các nguyên nhân trên thường chỉ tạo ra nồng độ cồn rất thấp và mang tính tạm thời.
2. Quy định của pháp luật về vi phạm nồng độ cồn
Theo quy định pháp luật hiện hành tại Việt Nam, việc sử dụng rượu, bia khi tham gia giao thông bị kiểm soát rất nghiêm ngặt nhằm bảo đảm an toàn cho người điều khiển phương tiện và cộng đồng. Cụ thể, pháp luật quy định rõ: người điều khiển phương tiện giao thông mà trong máu hoặc hơi thở có nồng độ cồn đều bị xem là vi phạm và sẽ bị xử phạt, không phụ thuộc vào mức độ cao hay thấp của nồng độ cồn.
Điều này đồng nghĩa với việc, chỉ cần cơ quan chức năng phát hiện có sự hiện diện của cồn trong cơ thể người điều khiển phương tiện thông qua các thiết bị đo chuyên dụng, thì đã đủ căn cứ để xử lý vi phạm theo quy định. Quy định này được xây dựng trên nguyên tắc “đã có nồng độ cồn là vi phạm”, thể hiện chính sách “không khoan nhượng” đối với hành vi sử dụng rượu bia khi tham gia giao thông.
Việc áp dụng nguyên tắc trên nhằm phòng ngừa các rủi ro tai nạn giao thông do rượu bia gây ra, bởi thực tế cho thấy chỉ cần một lượng cồn nhỏ cũng có thể ảnh hưởng đến khả năng quan sát, phản xạ và làm chủ hành vi của người điều khiển phương tiện. Do đó, pháp luật không đặt ra ngưỡng tối thiểu được phép, mà quy định theo hướng cấm tuyệt đối để nâng cao ý thức chấp hành và bảo đảm an toàn giao thông một cách tối đa.
3. Điều 3 Thông tư liên tịch 26/2014/TTLT-BYT-BCA quy định những trường hợp sau đây phải xét nghiệm NĐC trong máu
Trước hết, cần hiểu rằng việc kiểm tra nồng độ cồn được thực hiện theo quy định pháp luật nhằm phục vụ công tác bảo đảm an toàn giao thông. Theo Điều 3 Thông tư liên tịch số 26/2014/TTLT-BYT-BCA, việc xét nghiệm nồng độ cồn trong máu được áp dụng trong một số trường hợp cụ thể, bao gồm:
– Người điều khiển phương tiện gây tai nạn hoặc bị tai nạn giao thông theo yêu cầu của lực lượng Công an đang làm nhiệm vụ điều tra, giải quyết vụ việc;
– Người có liên quan đến vụ tai nạn giao thông cần xác định trách nhiệm;
– Người điều khiển phương tiện có dấu hiệu đã sử dụng chất có cồn khi đang được tuần tra, kiểm soát;
– Người bị tai nạn giao thông được đưa đến cơ sở y tế và được bác sĩ chỉ định xét nghiệm nồng độ cồn trong máu.
Đối với trường hợp người dân không uống rượu, bia nhưng thiết bị đo nồng độ cồn qua hơi thở vẫn cho kết quả dương tính, người điều khiển phương tiện có quyền đề nghị kiểm tra lại để bảo vệ quyền lợi của mình.
Trong trường hợp đã thực hiện các biện pháp trên nhưng kết quả đo qua hơi thở vẫn chưa rõ ràng hoặc còn tranh cãi, người dân có thể yêu cầu lực lượng Cảnh sát giao thông đưa đi xét nghiệm máu tại cơ sở y tế đủ điều kiện theo quy định pháp luật. Đây được xem là phương pháp kiểm tra có độ chính xác cao và có giá trị pháp lý để xác định có hay không việc vi phạm.
Kết quả xét nghiệm nồng độ cồn trong máu chỉ được công nhận khi việc kiểm tra được thực hiện theo đúng quy trình và có sự giám sát của cơ quan chức năng. Trường hợp người dân tự ý đi xét nghiệm mà không có yêu cầu hoặc chứng kiến của lực lượng chức năng thì kết quả đó sẽ không được sử dụng làm căn cứ pháp lý.
Nếu kết quả xét nghiệm tại cơ sở y tế cho thấy không có nồng độ cồn trong máu, người điều khiển phương tiện sẽ không bị lập biên bản vi phạm. Ngược lại, nếu có nồng độ cồn, dù ở mức thấp, vẫn có thể bị xử lý theo quy định hiện hành.
4. Người dân nên làm gì để bảo vệ quyền lợi?
Khi phát sinh nghi ngờ về kết quả đo nồng độ cồn, người dân cần bình tĩnh, hợp tác với lực lượng chức năng, đồng thời chủ động thực hiện các biện pháp cần thiết để đảm bảo tính chính xác của việc kiểm tra. Cụ thể, có thể:
– Yêu cầu thổi lại bằng thiết bị đo nồng độ cồn để đối chứng kết quả;
– Đề nghị sử dụng thiết bị khác nhằm loại trừ sai số kỹ thuật hoặc lỗi thiết bị;
– Chờ từ 10–15 phút rồi tiến hành đo lại, giúp loại bỏ các yếu tố ảnh hưởng tạm thời trong khoang miệng;
– Súc miệng hoặc uống nước trước khi kiểm tra lại, đặc biệt trong trường hợp vừa sử dụng thực phẩm, đồ uống có khả năng lên men hoặc chứa cồn tự nhiên.
Việc thực hiện các bước trên không chỉ giúp làm rõ kết quả đo mà còn là cách để người dân chủ động bảo vệ quyền lợi chính đáng của mình trong quá trình làm việc với cơ quan chức năng.
Công ty Luật TNHH Apex Legal
– Địa chỉ 1: C11 số 8, đường Hương Giang, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
– Địa chỉ 2: Số 429, đường Quang Trung, phường Trần Phú, tỉnh Hà Tĩnh
Hotline/Zalo: 0969 481 635
Website: luatsuhoidap.com
