Ngày 31/12/2025, Bộ Tài chính ban hành Thông tư số 152/2025/TT-BTC hướng dẫn chế độ kế toán áp dụng cho hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh, có hiệu lực từ 01/01/2026, thay thế Thông tư 88/2021/TT-BTC trước đó. Đây là bước chuyển lớn trong quản lý kế toán – thuế đối với mô hình kinh doanh nhỏ và siêu nhỏ tại Việt Nam.
1. Mục đích và ý nghĩa của Thông tư
Thông tư 152/2025/TT-BTC được ban hành nhằm:
-
Chuẩn hóa việc ghi sổ kế toán cho hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định pháp luật.
-
Cập nhật phương pháp kế toán phù hợp với mô hình thuế kê khai thay vì thuế khoán đã bãi bỏ.
-
Tạo hành lang pháp lý rõ ràng để cơ quan thuế quản lý chặt chẽ hơn doanh thu, chi phí, và xác định nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh.
👉 Nói một cách đơn giản: từ 01/01/2026, mọi hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh phải tự ghi chép, lưu trữ sổ sách theo quy định mới nếu không muốn bị xử phạt hành chính hoặc truy thu thuế.
2. Đối tượng và phạm vi áp dụng
Đối tượng áp dụng:
✔ Hộ kinh doanh
✔ Cá nhân kinh doanh
Phạm vi: Hướng dẫn việc ghi sổ kế toán, lưu trữ chứng từ và quản lý tài liệu kế toán.
➡ Đây là những đối tượng kinh doanh không có tư cách pháp nhân như doanh nghiệp, nhưng có hoạt động sản xuất – kinh doanh và phải kê khai, nộp thuế theo quy định.
3. Những điểm mới quan trọng (so với Thông tư 88)
3.1. Thay đổi căn bản về kế toán
-
Hộ kinh doanh phải làm sổ kế toán phù hợp với quy định mới, không chỉ sổ đơn thuần như trước đây.
-
Lưu trữ chứng từ kế toán trong tối thiểu 05 năm, riêng hóa đơn theo quy định thuế.
-
Hộ kinh doanh được lựa chọn lưu trữ giấy hoặc phương tiện điện tử (file Excel, phần mềm kế toán, lưu trữ dữ liệu trên máy tính).
3.2. Ghi sổ linh hoạt nhưng rõ ràng
-
Hộ kinh doanh có thể sửa đổi biểu mẫu sổ kế toán hoặc mở thêm sổ, miễn là phải ghi rõ tên sổ, ngày lập, họ tên, chữ ký đại diện.
-
Điều này giúp các hộ tự do hơn trong việc tổ chức kế toán phù hợp với mô hình kinh doanh thực tế.
3.3. Quy định về kế toán theo thuế kê khai
Theo nhiều phân tích pháp luật, Thông tư này đi đồng bộ với mô hình thuế kê khai dựa trên doanh thu – chi phí thực tế (thay vì thuế khoán).
➡ Đây là điểm khác biệt lớn và là thách thức mới cho chủ hộ kinh doanh trong việc tuân thủ kế toán – thuế.
4. Các loại sổ kế toán và hồ sơ cần thực hiện
Hộ kinh doanh phải làm sổ kế toán theo Thông tư 152 nếu:
✔ Có doanh thu hàng năm trên ngưỡng không chịu thuế.
✔ Có phát sinh doanh thu, chi phí.
✔ Tham gia hoạt động kinh doanh quy mô trung bình.
📌 Với hộ kinh doanh có doanh thu dưới 500 triệu đồng/năm (không chịu thuế GTGT và TNCN):
➡ Vẫn phải sử dụng Sổ doanh thu bán hàng hóa, dịch vụ (mẫu S1a-HKD) để ghi chép doanh thu.
📌 Với hộ kinh doanh có doanh thu trên 500 triệu đồng/năm hoặc phát sinh chi phí phức tạp:
➡ Phải thực hiện bộ sổ kế toán 4 loại (mẫu S2b-HKD, S2c-HKD, S2d-HKD và S2e-HKD) theo quy định chung.
📌 Hướng dẫn chi tiết cách ghi chép sổ kế toán đối với từng loại tại đây: Hướng dẫn điền biểu mẫu kế toán cho Hộ kinh doanh theo Thông tư 152/2025/TT-BTC (Chi tiết – Dễ áp dụng) – Luật sư Quảng Bình (Quảng Trị)
5. Nhận định – Tác động đến chủ hộ kinh doanh
5.1. Ưu điểm
✅ Hợp lý hóa kế toán, giúp hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh quản lý tốt hơn thu nhập, chi phí và lợi nhuận.
✅ Linh hoạt trong lưu trữ chứng từ điện tử – tối ưu cho hộ kinh doanh nhỏ.
✅ Tăng tính minh bạch và tuân thủ pháp luật, giảm sai sót về thuế.
5.2. Thách thức lớn
❗ Tăng gánh nặng kế toán – sổ sách với các hộ kinh doanh trước nay chỉ ghi sơ sài.
❗ Cần trang bị kỹ năng hoặc thuê kế toán, đặc biệt với hộ kinh doanh có doanh thu lớn.
❗ Nếu không tuân thủ, hộ kinh doanh có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy thu thuế khi kiểm tra sau này.
6. Các lưu ý quan trọng cho chủ hộ kinh doanh
1. Nên áp dụng sổ sách điện tử ngay từ đầu:
-
Lưu trữ điện tử giúp dễ bảo quản, đối chiếu với dữ liệu thuế.
-
Tạo điều kiện thuận lợi khi kê khai thuế qua mạng.
2. Phân loại hộ kinh doanh theo doanh thu:
-
Dưới 500 triệu: có thể ghi sổ theo mẫu đơn giản.
-
Trên 500 triệu: cần sổ chi tiết đầy đủ.
3. Lưu trữ hồ sơ tối thiểu 05 năm:
-
Vì cơ quan thuế có quyền kiểm tra trong vòng 5 năm.
4. Ưu tiên phần mềm kế toán/ dịch vụ kế toán:
-
Giúp chuẩn hóa sổ sách theo Thông tư mới.
-
Tránh sai sót khi đối chiếu với kê khai thuế.
5. Cập nhật ngay với cơ quan thuế địa phương:
-
Hỏi trực tiếp về biểu mẫu sổ, cách lưu trữ và tần suất ghi chép.
-
Một số tỉnh/cục thuế có hướng dẫn chi tiết kèm theo.
📌 Kết luận
Thông tư 152/2025/TT-BTC đánh dấu một cột mốc mới trong quản lý kế toán hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh tại Việt Nam. Việc tuân thủ đúng các quy định về ghi sổ kế toán, lưu trữ chứng từ và phân loại theo doanh thu sẽ giúp chủ hộ kinh doanh:
🔹 Quản lý tài chính hiệu quả hơn
🔹 Giảm rủi ro bị xử phạt hoặc truy thu thuế
🔹 Chuẩn bị tốt cho tương lai phát triển kinh doanh bền vững
📌 Ghi nhớ: áp dụng từ 01/01/2026, không tuân thủ sẽ bị xử lý theo quy định pháp luật kế toán – thuế
Mọi thắc mắc xin vui lòng liên hệ với chúng tôi:
Công ty Luật TNHH Apex Legal
Số điện thoại: 0969 481 635
Trụ sở: C11 số 8, đường Hương Giang, phường Đồng Hới, tỉnh Quảng Trị
Website: https://luatsuhoidap.com
